ସକାଳୁ ଉଠି ମୁହଁ ଧୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ଫୋନ୍ର ସ୍କ୍ରିନ୍କୁ ଦେଖିବା— ଏହା ଏବେ ଯୁବ ସମାଜର ଏକ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଫେସବୁକ୍, ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍, ଇନ୍ଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍, ଯୁଟ୍ୟୁବ୍— ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆମ ଦୈନିକ ଜୀବନର ଅଂଶ। ଏହି ମାଧ୍ୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ୁଛୁ, ସୂଚନା ପାଉଛୁ, ମତ ରଖୁଛୁ, ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଅସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି ଚିନ୍ତାଜନକ ଭାବେ ବଢ଼ୁଛି।
ଅଶ୍ଳୀଳ ଭାଷାରେ ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚରିତ୍ର ସଂହାର, ଫେକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଆର୍ଥିକ ଠକେଇ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଉତ୍ତେଜନା— ସବୁ କିଛି ଏହି ଡିଜିଟାଲ ମଞ୍ଚରେ ହେଉଛି। ଯେଉଁଠି ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆମକୁ ସୁବିଧା ଦେଉଛି, ସେଠି ଅକଳରେ ମଧ୍ୟ ପକାଉଛି।
ଅଭିଯୋଗର ସଂଖ୍ୟା— ଚିନ୍ତାର ସଙ୍କେତ
ଗତବର୍ଷ କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ସେକ୍ସନକୁ ୬୦୦୯ଟି ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା। ସେଥିରୁ ୩୮୪୭ଟି ସମାଧାନ ହୋଇଛି। ୪୧୩ଟି ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଉତ୍ତେଜନାକାରୀ ପୋଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରୋଫାଇଲକୁ ବ୍ୟାନ୍ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ସଂହଖ୍ୟା କେବଳ ଗଣନା ନୁହେଁ— ଏହା ଏକ ସଚେତନତାର ସଙ୍କେତ। ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଲୋକ ଅନଲାଇନ୍ ଅପମାନ, ଧମକ, ଠକେଇର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।
ଫେକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ— ଭରସାର ଠକେଇ
ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ। ଶିଳ୍ପପତି, କଳାକାର, ଆଇଏଏସ୍, ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମରେ ଖୋଲାଯାଉଛି ଫେକ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ। ସେଠାରୁ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍ ରିକୁଏଷ୍ଟ ପଠାଇ ଭରସା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି। ପରେ ଟଙ୍କା ମାଗାଯାଉଛି।
ଲୋକମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି— ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଟଙ୍କା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେହିପାଇଁ ଦେଇଦେଉଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହରାଇ ସାରିବା ପରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି— ଏହା ଫେକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ।
ଏହା କେବଳ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ନୁହେଁ; ଏହା ଭରସାର ଭଙ୍ଗ।
ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଠାରୁ ରୋଷ
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ “ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍” ନାମରେ ଅଶ୍ଳୀଳ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ଓ ଅପମାନ ବଢ଼ୁଛି। ଛୋଟ କଥାକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉଗ୍ରରୂପ ନେଉଛି। ଅନଲାଇନ୍ ଧମକ ଅଫଲାଇନ୍ ହାତାହାତିକୁ ପରିଣତ ହେଉଛି।
ନିକଟରେ ରାଜଧାନୀରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଘଟଣାରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ହିଂସାକୁ ଉସୁକାଇଥିଲା। ଭିୟୁଜ୍ ଓ ଲାଇକ୍ ପାଇଁ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କିଛି ଲୋକ ସମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଭୁଲିଯାଉଛନ୍ତି।
ଭିୟୁଜ୍ର ଲୋଭ— ଅସାମାଜିକତାର ଇନ୍ଧନ
ଯୁଟ୍ୟୁବ୍, ଫେସବୁକ୍, ଇନ୍ଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍ରେ ଭିୟୁଜ୍ ଆଧାରରେ ଆୟ ହେଉଛି। ଏହା ଏକ ନୂତନ ଅର୍ଥନୀତି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଭିୟୁଜ୍ ପାଇଁ ଅସତ୍ୟ, ଉତ୍ତେଜନାକାରୀ, ଅଶ୍ଳୀଳ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ— ସେଥିରେ ସମାଜ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।
ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ପୋଷ୍ଟ ଏହାର ଉଦାହରଣ। ଗୋଟିଏ ପୋଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଆମେ ଦେଖିଛୁ।
ଆଇନ ଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
କ୍ରାଇମବ୍ରାଞ୍ଚ ଏବଂ ସାଇବର ସେଲ୍ ଦ୍ୱାରା ମାମଲା ରଜୁ ହେଉଛି। ପୋଷ୍ଟ ବ୍ୟାନ୍ ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମର ଗତି ବହୁତ ଦ୍ରୁତ। ଏକ ପୋଷ୍ଟ ବିଲୋପ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହଜାର ଲୋକ ଦେଖି ସାରନ୍ତି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କେବଳ ଆଇନ ପ୍ରୟାପ୍ତ ନୁହେଁ। ସଚେତନତା ଆବଶ୍ୟକ।
ସମାଜର ଭୂମିକା
୧. ଅଜଣା ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଆସୁଥିବା ଅନୁରୋଧରେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ।
୨. ଟଙ୍କା ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
୩. ଅଶ୍ଳୀଳ ଓ ଉତ୍ତେଜନାକାରୀ ପୋଷ୍ଟକୁ ସେୟାର ନକରନ୍ତୁ।
୪. ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ।
ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା— ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା
ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜରେ ଡିଜିଟାଲ ସାକ୍ଷରତା ଶିକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ନୁହେଁ— ଏହା ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ।
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମକୁ ସାମାଜିକ ରଖିବା
• ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏକ ଶକ୍ତି। ଏହା ଆନ୍ଦୋଳନ ଗଢ଼ିପାରେ, ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇପାରେ, ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଅସାମାଜିକତାର ମଞ୍ଚ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହା ସମାଜକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇପାରେ।
• ଭିୟୁଜ୍, ଲାଇକ୍, ଫଲୋଅର୍ର ପଛରେ ଦୌଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଭାବିବା ଆବଶ୍ୟକ— ଆମର ପୋଷ୍ଟ କାହାକୁ କ୍ଷତି କରୁନାହିଁ ତ?
• ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମକୁ ସାମାଜିକ ରଖିବା— ଏହା କେବଳ ସରକାର କିମ୍ବା କାନୁନର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/migratory-birds-dislikes-odisha-know-the-reason/
ଓଡିଶାରୁ ମୁଁହ ଫେରାଇଲେ ପକ୍ଷୀ; ଜାଣନ୍ତୁ କାହିଁକି? || Migratory birds dislikes Odisha; Know the reason?
