ଆମେରିକାର ରାଜନୀତି ଓ ଆଇନ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ବଡ଼ ଘଟଣା। ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଲାଗୁ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଟାରିଫ୍କୁ ଆମେରିକା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅସାଂବିଧାନିକ ବୋଲି ଖାରଜ କରିଛି। ଏହି ଐତିହାସିକ ରାୟ ପଛରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ–ଆମେରିକୀୟ ସଂବିଧାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓକିଲ — ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲ। କିଏ ଏହି ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲ? କେମିତି ସେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଟାରିଫ୍କୁ ଆଇନ ମଞ୍ଚରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ କଲେ?
ମାମଲା କ’ଣ ଥିଲା?
ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ କିଛି ଦେଶର ଉପରେ ବିଶାଳ ଟାରିଫ୍ (ଆମଦାନି ଶୁଳ୍କ) ଲାଗୁ କରିଥିଲେ। ଏହି ଟାରିଫ୍କୁ ୧୯୭୭ ମସିହାର “ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଇମର୍ଜେନ୍ସି ଇକନୋମିକ ପାୱର୍ସ ଏକ୍ଟ” ଅଧୀନରେ ଯୁକ୍ତିସହ କରାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ କହିଥିଲା ଯେ ଏହା ଜାତୀୟ ଆପାତକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଟାରିଫ୍ରେ ଅନେକ ଛୋଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦାବି କଲେ ଯେ ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ କରିବାର ଅଧିକାର କେବଳ ଆମେରିକୀୟ କଂଗ୍ରେସର, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ନୁହେଁ। ଏହି ମାମଲା ଶେଷରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ୬–୩ ମତରେ ରାୟ ଦେଇ କହିଲେ — ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏକପକ୍ଷୀୟ ଭାବେ ଏପରି ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହା ଆମେରିକୀୟ ସଂବିଧାନର “ସେପାରେସନ୍ ଅଫ୍ ପାୱର୍ସ” ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ।
ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲ କିଏ?
ନୀଲ କୁମାର କାଟ୍ୟାଲ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ–ଆମେରିକୀୟ ସଂବିଧାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓକିଲ। ସେ ଚିକାଗୋରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରବାସୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଓ ମା’ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ।
ସେ ଡାର୍ଟମାଉଥ୍ କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ପରେ ୟେଲ୍ ଲ ସ୍କୁଲରୁ ଆଇନରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ନେଲେ। ଶିକ୍ଷା ଶେଷ ପରେ ସେ ଆମେରିକା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଷ୍ଟିଫେନ୍ ବ୍ରେୟରଙ୍କ ସହ କ୍ଲାର୍କ୍ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ।
୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଓବାମା ପ୍ରଶାସନ ସମୟରେ ସେ ଆମେରିକାର “ଆକ୍ଟିଙ୍ଗ ସଲିସିଟର୍ ଜେନେରାଲ୍” ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ — ଯାହା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ମାମଲା ଲଢ଼ୁଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇନ ଅଧିକାରୀ।
ସେ ପ୍ରାୟ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଯୁକ୍ତିସହ ଭାବେ ଲଢ଼ିଛନ୍ତି। ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା, ନାଗରିକ ଅଧିକାର, ଭୋଟ ଅଧିକାର, ପରିବେଶ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିୟ ଶକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସେ ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ନାମ।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁକ୍ତି
ଏହି ଟାରିଫ୍ ମାମଲାରେ ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଯୁକ୍ତି ଥିଲା — ଟାକ୍ସ ଓ ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ କରିବାର ଅଧିକାର କେବଳ କଂଗ୍ରେସର। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆପାତକାଳୀନ ଆଇନକୁ ଦୁରୁପଯୋଗ କରି ବିଶାଳ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଲାଗୁ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସେ କହିଥିଲେ — “ଏହି ମାମଲା କେବଳ ଗୋଟିଏ ନୀତି ବିଷୟ ନୁହେଁ, ଏହା ସଂବିଧାନର ସମ୍ମାନ ବିଷୟ।” ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି କହିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସର ଅନୁମତି ବିନା ଏପରି ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ କରାଯିବ ନାହିଁ।
ରାୟ ପରେ କାଟ୍ୟାଲ କହିଥିଲେ — “ଆଜି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଇନର ଶାସନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସଂବିଧାନ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।”
ଏହି ରାୟର ପ୍ରଭାବ
ଏହି ରାୟ କେବଳ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତିକୁ ଖାରଜ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଆମେରିକାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିୟ ଶକ୍ତିର ସୀମାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି।
• ଆଇନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ — ଏହା କଂଗ୍ରେସର ଅଧିକାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି।
• ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ — ଟାରିଫ୍ରେ ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ରାହତ ପାଇପାରନ୍ତି।
• ରାଜନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ — ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିୟ ନୀତିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ସଂକେତ।
ଭାରତୀୟ ମୂଳର ପ୍ରଭାବ
ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲଙ୍କ ସଫଳତା ଭାରତୀୟ ମୂଳର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୌରବର କଥା। ଆମେରିକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇନ ମଞ୍ଚରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ–ଆମେରିକୀୟ ଓକିଲ ଏପରି ଐତିହାସିକ ମାମଲା ଜିତିବା — ଏହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରବାସୀ ସମାଜର ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରମାଣ କରେ।
ଉପସଂହାର
ନୀଲ କାଟ୍ୟାଲଙ୍କ ଏହି ବିଜୟ କେବଳ ଏକ ଆଇନ ଜିତ ନୁହେଁ — ଏହା ସଂବିଧାନିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବିଜୟ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଟାରିଫ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ କରି ସେ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲେ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ କୌଣସି ପଦବୀ ସଂବିଧାନଠାରୁ ବଡ଼ ନୁହେଁ।
ଏହି ମାମଲା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେରିକାର ରାଜନୀତି ଓ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/trumps-temporary-global-tariff-order/
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅସ୍ଥାୟୀ ବିଶ୍ୱ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ || Trump’s temporary global tariff order
