ରାଜନୀତିରେ କେବେ କେବେ ସିଧାସଳଖ ଅଭିଯୋଗ ଅପେକ୍ଷା କାବ୍ୟିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଏବଂ ଶ୍ଳେଷାତ୍ମକ ଶବ୍ଦ ଅଧିକ ଘାତକ ହୋଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଏବେ ଏପରି ଏକ ସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କନ୍ଦଳ ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ‘କବିତା’ ମାଧ୍ୟମରେ ପଦାରେ ପଡ଼ୁଛି। ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ପୂର୍ବରୁ ନିଲମ୍ବିତ ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଏବେ ଶଙ୍ଖ ଭବନର ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର ବୈଠକଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଛି। ଏହି ପୋଷ୍ଟକୁ ଦଳର ଉତ୍ତରାଧିକାର ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ ଅଧିକାରୀ ସୁଜାତା ଆର୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟନଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଷେକ ଉପରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
କବିତାରେ କଳ୍ପନା ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପ୍ରଶ୍ନ
ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଆନୁଗତ୍ୟର ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ନେଇନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ କବିତାର ପ୍ରତିଟି ଧାଡ଼ି ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଆଘାତ କଲା ଭଳି ମନେ ହେଉଛି। କବିତାର ମୂଳ ସ୍ୱର ହେଉଛି- “ସବୁଜ ସଙ୍କେତର ଅଭାବ”। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସୂଚାଉଛି ଯେ, ବିଜେଡି ସୁପ୍ରିମୋ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାକୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ମୋହର ମାରିନାହାନ୍ତି, ଯାହାକି କିଛି ‘ଅଦୃଶ୍ୟ ନାୟକ’ଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଘାତ ଦେଇଛି।
ନିର୍ବାଚନ ପରଠାରୁ ଦଳରେ ଯେଉଁ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି, ତାହା ପଛରେ କେବଳ ପରାଜୟର ଶୋକ ନାହିଁ, ବରଂ କ୍ଷମତାକୁ ନିଜ ହାତରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଗୋଟିଚାଳନା ଚାଲିଛି। ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଏହି କବିତା ସେହି ‘ଗୁପ୍ତ ରଣନୀତି’କୁ ପଦାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି।
ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନ: କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ
ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଗୁଜବ ଶୁଣାଯାଉଛି ଯେ, ପୂର୍ବତନ ୫-ଟି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭିକେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଜାତା ଆର୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଅବସରରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ପୋଷ୍ଟରେ ‘ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା’, ‘ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନ ପରିତ୍ୟାଗ’ ଏବଂ ‘ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ପ୍ରଦର୍ଶନ’ ଭଳି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସୁଜାତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ମେଳ ଖାଉଛି।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ନେବା ପରେ ସୁଜାତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଥିଲା, ଶ୍ରୀମୟୀ ତାକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଦେଲେ କିମ୍ବା ପରଦା ପଛରେ ରହି ନାଟକ କଲେ ‘ସବୁଜ ମୁକୁଟ’ (ନେତୃତ୍ୱ) ମିଳିଯାଏ ନାହିଁ। ଏହା ଦଳର ପୁରୁଣା ଓ ନିଷ୍ଠାପର ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅସନ୍ତୋଷର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନ।
‘ସବୁଜ ମୁକୁଟ’ର ରହସ୍ୟ ଓ ପରଦା ପଛର ମେଳି
ବିଜେଡିରେ ଏବେ ଏକ ଅଜବ ପରିସ୍ଥିତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦଳର ସୁପ୍ରିମୋ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ନୀରବତା ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉପକଣ୍ଠରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନଙ୍କ ‘ଗୁପ୍ତ ବୈଠକ’ ଓ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମାବେଶ’ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ କବିତାରେ ଏହି ସମାବେଶଗୁଡ଼ିକର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
“ବିଜେଡିର କୌଣସି ନେତା ଏବେ ବି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଖୋଲାଖୋଲି ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହା କଲେ ସେମାନେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇବେ। କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରତି ରହିଥିବା ଘୃଣା ଓ ସୁଜାତାଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ସେମାନଙ୍କୁ ଭିତରେ ଭିତରେ କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛି।” ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ଏହି ମାନସିକତାର ଏକ ଶବ୍ଦରୂପ।
ପାଣ୍ଡିଆନ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟର: ଲୁଚି ରହିଥିବା ଫାଟ
ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ହିଁ ବିଜେଡିର ପରାଜୟର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ସମୀକ୍ଷକମାନେ କୁହନ୍ତି। ପାଣ୍ଡିଆନ ନିଜେ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏବେ ବି ଦଳର ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କରାଯାଉଛି। ସୁଜାତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣି ନିଜର କ୍ଷମତାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଭଳି ନିଲମ୍ବିତ ଓ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନେତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସୂଚାଉଛି ଯେ, ଯଦିଓ ପାଣ୍ଡିଆନ ଚିତ୍ରପଟ୍ଟରୁ ଦୂରେଇ ଗଲା ଭଳି ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଭାଜନର ଫାଟ ଏବେ ବି ଗଭୀର ହୋଇ ରହିଛି।
ବିଜେଡିର ସାଙ୍ଗଠନିକ ଦୁର୍ବଳତା ଓ ନବୀନଙ୍କ ‘ନୀତି’
ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଷ୍ଟ ଉପରେ ବିଜେଡିର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଜବାବ ରଖିନାହାନ୍ତି। ଏହି ନୀରବତା କଣ ସମ୍ମତିର ଲକ୍ଷଣ ନା ଅସହାୟତାର? ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପୂର୍ବରୁ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ନିଜର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନୁହେଁ ବୋଲି କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦଳରେ ତାଙ୍କର ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରର କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭାବ କର୍ମୀଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଶ୍ରୀମୟୀ ଶେଷରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ସୁପ୍ରିମୋ ବିଶେଷ ଭାବେ କାହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି— ଏହା କଣ ଦଳ ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ‘ଏକତରଫା କ୍ଷମତା ପ୍ରୟାସ’ ପ୍ରତି ଏକ ଉପହାସ?
ନବକଳେବର ନା ବିଲୟର ଆରମ୍ଭ?
ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ଚଳିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଦି ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନଙ୍କୁ ଦଳରେ କୌଣସି ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ବାଣ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିଦ୍ରୋହର ରୂପ ନେଇପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଯଦି ନବୀନ ବାବୁ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନନିଅନ୍ତି, ତେବେ ଦଳ ଦିଶାହୀନ ହୋଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଲୟ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିବ। ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ କବିତା କେବଳ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶଙ୍ଖ ଭବନର କାନ୍ଥରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ, ଯାହାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ବିଜେଡି ପାଇଁ ଆତ୍ମଘାତୀ ହୋଇପାରେ।
ରାଜ୍ୟବାସୀ ଏବେ ଚାତକ ଭଳି ଚାହିଁ ରହିଛନ୍ତି— ନୂଆବର୍ଷରେ କଣ ବାସ୍ତବରେ କୌଣସି ‘ସବୁଜ ସଙ୍କେତ’ ମିଳିବ ନା ଶବ୍ଦ ବାଣରେ ବିଜେଡିର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଧୂଳିସାତ ହେବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/three-candidates-won-by-just-one-vote-find-out-who-they-are/
