ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଯୁଗରେ ରାଜନେତାଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ, ଭିଡିଓ ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ—ସେଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପ୍ରଚାରର ଅଂଶ ରହିଲା ନାହିଁ; ଏବେ ସେମାନେ ଅଭିଯୋଗର ଅଂଶ ହେଉଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହି ସମାଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ଅଛନ୍ତି ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟ, ଯିଏ ନୂଆପଡ଼ା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭିଡିଓ ମାମଲାରେ ସାଇବର ଥାନାର ତଦନ୍ତାଧୀନ।
ବିଜେପି ଆଇଟି ସେଲ୍ ତାଙ୍କ ନାଁରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ବଢ଼ିଛି ଏବଂ ପୋଲିସ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକି ପଚରାଉଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ସମ୍ପୃକ୍ତ ଭିଡିଓରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର ହେବାକୁ ଦେଖାଯାଇଥିଲା- ଯାହା ଏବେ ଆଇନ ପରିଣାମରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ଅଡୁଆର କଥା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ- ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଭାଷା, ଆଚରଣ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଶିଷ୍ଟତା କେଉଁ ପଥରେ ଚାଲୁଛି?
ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ: ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଉତ୍ତେଜନା ପାଇଁ ଜୀବନଭରି ଦୁଃଖ?
ନୂଆପଡ଼ା ନିର୍ବାଚନବେଳେ ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟଙ୍କର ଏକ ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ବିପୁଳ ଭାବରେ ଚାଲିଥିଲା। ଭିଡିଓର ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ-ରାସ୍ତାରେ ଲାଗିଥିବା ପୋଷ୍ଟର, ଏବଂ ସେହି ପୋଷ୍ଟର ସାମ୍ନାରେ ଲେଖି ଦିଆଯାଇଥିବା ଅରୁଚିକର ମନ୍ତବ୍ୟ।
ଏହା କୌଣସି ବନ୍ଦ ଘରର ଆଲୋଚନା ନୁହେଁ, କୌଣସି ଅଫ୍-ରେକର୍ଡ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଆଲୋଚନା ନୁହେଁ—ଏହା ଥିଲା କ୍ୟାମେରାରେ ସଙ୍କଳିତ, ସଚେତନ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅସଭ୍ୟତା।
ମନ୍ମଥଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ବିଜେପି କର୍ମୀମାନେ ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ଫଟୋ ସାମ୍ନାରେ ମୋଦୀଙ୍କ ବ୍ୟାନର ଲଗାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଅସନ୍ତୋଷର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିକରଣ- ସେହି କେତେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ? କୌଣସି କ୍ରୋଧ ଅପଶବ୍ଦରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଆଇନ ସମର୍ଥନ କରେ କି? ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ଅନେକ ଏବେ ଉଠୁଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ବାରମ୍ବାର ଏହି ତଥ୍ୟ ସାବ୍ୟସ୍ତ- ଯେଉଁମାନେ ଜନତାଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ଭଲ ଛବି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ, ସେମାନେ ନିଜ ଆଚରଣରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଏଠି ଦେଖାଯାଉଛି ଓଲଟା ପରିସ୍ଥିତି।
ସାଇବର ଥାନାର ମାମଲା
ବିଜେପି ଆଇଟି ସେଲ୍ ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି, ସେହିଠାରୁ ଏବେ ମାମଲା ଆଇଟି ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଚାଲୁଛି। ସାଇବର ଥାନା ପୋଲିସ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଏବଂ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିପରନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ-
ଏହା କ’ଣ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରତିହିଂସା, କିମ୍ବା ଆଇନ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଅବହେଳା କରିବାର ପରିଣାମ?
ଏକାଧିକ ନେତା ରାଜନୀତିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ “ଭାଷାକୁ ଅସ୍ତ୍ର” କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ନିଜେ ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଘାତ କରିଦିଏ।
ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟଙ୍କ ମାମଲା ଗୋଟେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ- ଆପଣ କିଛି କହୁନ୍ତୁ, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ସେହିସବୁକୁ ‘ଅନନ୍ୟ’ ସାକ୍ଷ୍ୟ କରି ରଖିଦେଏ ଏବଂ ଆଇନ ସେଥିରୁ କେବଳ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଚାଲିଯିବ ନାହିଁ।
ନିର୍ବାଚନୀ ଅସମ୍ଭାଳ, ମନ୍ମଥଙ୍କ ବିବାଦ ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିକ ପତନ
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଲଗା ନୁହେଁ। ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟ ଲୋକସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ବିଜେଡି ଟିକେଟ୍ ପାଇଥିଲେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ। କିନ୍ତୁ ବହୁ ବ୍ୟାପକ ଭୋଟ ତାଫାତରେ ସେ ବିଜେପିର ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଠାରୁ ହାରିଥିଲେ।
ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅସଭ୍ୟ ମନ୍ତବ୍ୟ, ଆକ୍ରୋଶମୂଳକ ଭାଷା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସମାଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବାରେ ବିରୋଧୀ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ ତାଙ୍କୁ “ଡ୍ରାଇଭର” ବୋଲି ଟ୍ରୋଲ କରିଥିଲେ- ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକାଧିକ ବିବାଦ ତାଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି।
ସର୍ବାଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା ସେହି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ଭାଇ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ରାଉତରାୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅପଶବ୍ଦ କହିଥିଲେ। ଜନସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତାଙ୍କ “ନିଜ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖିବାର ଅସମର୍ଥତା” ମଧ୍ୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ଦୁଃଖଦ ଦୃଶ୍ୟ।
ଏହି ଘଟଣା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ କେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି?
ରାଜନେତାମାନେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଭାଷାକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରୁଛନ୍ତି। କୌଣସି ବି ଦଳରେ ଏହାର ଅଭାବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କୌଣସି ନେତା ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି- ସେଥିରେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ହାନୀ ହୁଏ।
ଏକ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍ ପୁରା ରାଜନୈତିକ ଜୀବନକୁ ଓଲଟାଇ ଦେଇପାରେ। ଏହି ମାମଲା ତାହାର ଉଦାହରଣ।
ନେତା ହେବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରଥମେ ଆଇନକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା। ଭାଷାରେ ଅସଭ୍ୟତା ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧ ହୋଇପାରେ—ଏହା ଏଇ ମାମଲା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।
ଦଳ ବଦଳୁଥାଏ, ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳୁଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏକ ଦିଗ ବଦଳୁନାହିଁ- ଭାଷା ଦିନକୁ ଦନ ଅଧିକ ବିଷାକ୍ତ ହେଉଛି।
ମନ୍ମଥଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ—କିନ୍ତୁ କିପରି?
ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟ କେବଳ ଜଣେ ରାଜନୀତିକ ମୁହଁ ନୁହେଁ; ସେ ଜଣେ ଯୁବ ନେତାର ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଭୁଲ୍ ଆଚରଣରେ ନିଜ ଛବିକୁ ଖରାପ କରିଦେଲେ।
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ଦୁଇଟି ପଥ ରହିଛି-
1. ଆକ୍ରୋଶ, ଅପଶବ୍ଦ, ଭାବୁକ ଭିଡିଓ ଦ୍ୱାରା ଐତିହାସିକ ଭୁଲ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା
2. କିମ୍ବା ନିଜକୁ ସଂଶୋଧନ କରି, ଭାଷାରେ ଶିଷ୍ଟତା ଆଣି, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଆଚରଣ ସ୍ଥାପନ କରିବା
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ସହଜ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସେହିପଥ ସମୟ ଏବଂ ଲୋକତନ୍ତ୍ର ଉଭୟକୁ ଆଦର କରେ।
ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ: ଆମେ ରାଜନୀତିକ ଭାଷାରୁ କ’ଣ ଶିଖୁଛୁ?
ଏହି ଘଟଣା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆଇନା ଦେଖାଇଛି-
• ଆମେ କିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ନେତା କରୁଛୁ?
• ନେତାମାନେ କିପରି ଜନମତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛନ୍ତି?
• ଭାଷା କିପରି ରାଜନୀତିକ ହିଂସାର ଆଧାର ହେଉଛି?
• ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବପିଢ଼ି କ’ଣ ଦେଖୁଛି ଏବଂ କ’ଣ ଶିଖୁଛି?
ଏହି ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଭୟଙ୍କର- କାରଣ ରାଜନୀତିକ ଛବି ମାତ୍ର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ନୁହେଁ, ତାହା ଆମ ସମାଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ପ୍ରତିଛବି।
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକୁ ସଫା କରିବାର ସମୟ
ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟଙ୍କ ମାମଲା କେବଳ ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ଅପଶବ୍ଦର ମାମଲା ନୁହେଁ। ଏହା ଗୋଟେ ସିଷ୍ଟମେଟିକ୍ ପ୍ରଶ୍ନ- ରାଜନୀତିରେ ଭାଷା, ଆଚରଣ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା କେଉଁଠି ହାରିଗଲା?
ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ମାତୃଭୂମି, ଯାହା ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି, ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ଶିଷ୍ଟତା, ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭଦ୍ରତା ଓ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନୀରବ ରାଜନୀତିକୁ ଜୀବନରେ ଧାରଣ କରେ- ସେଠାରେ ରାଜନୀତିକ ଅସଭ୍ୟତାର ଭିଡିଓ ଆଜି ସାଧାରଣ ଘଟଣା ହୋଇଯାଇଛି।
ଏବଂ ଏହା ସୁଧାରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମନ୍ମଥ ରାଉତରାୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଇନ ନିଜ ପଥରେ ଚାଲିବ। କିନ୍ତୁ ସମାଜ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପାଠ ହେଉଛି- ନେତା ବଦଳିବେ, ଦଳ ବଦଳିବ, କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ଭାଷା ‘ଭଲ’ ହେବା ଉଚିତ।
ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଯଦି ଆମେ ଏବେ ଆରମ୍ଭ କରିବାନାହିଁ- ତେବେ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି “ରାଜନୀତି”କୁ “ଅସଭ୍ୟତା”ର ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚୀ ଶବ୍ଦ ବୋଲି ଧରିନେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/allegations-of-harassment-of-female-students-in-odisha-colleges/
https://purvapaksa.com/allegations-of-harassment-of-female-students-in-odisha-colleges/
