Success Story: ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦ୍ୱିବେଦୀ ପ୍ରୟାଗରାଜର ଜଣେ ବାସିନ୍ଦା। ଜୈବିକ ଚାଷ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି।
କୁଇନୋଆ, ମୋରିଙ୍ଗା ଓ ଚିଆ ଭଳି ଫସଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ୪୦ ହଜାର କୃଷକଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଚାଷ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପାଦରୁ ତାଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ଆୟ ୪୮ କୋଟି ଟଙ୍କା। ଏହି ସଫଳତା ତାଙ୍କର ବୈଷୟିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି, କର୍ପୋରେଟ୍ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ଚାଷ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହର ଫଳ । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦ୍ୱିବେଦୀଙ୍କ ସଫଳତାର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ।
କେମିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ M.Tech
ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦ୍ୱିବେଦୀ ପ୍ରୟାଗରାଜର ଜଣେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଚାଷୀ । ଜୈବିକ ଚାଷ ରେ ସେ ଯଥେଷ୍ଟ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । କାନପୁରର ଏଚବିଟିଆଇରୁ ଖାଦ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନରେ B.Tech ଏବଂ କେମିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ M.Tech ସହିତ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାଦ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦୀପ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ, ପ୍ରଡକ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, କ୍ୱାଲିଟି ଆନାଲିସିସ୍ (କ୍ୟୁଏ), କ୍ୱାଲିଟି ଚେକ୍ (କ୍ୟୁସି) ଏବଂ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨୬ ବର୍ଷର ଅଭିଜ୍ଞତା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ, ହର୍ବାଲ୍ ଏବଂ ଏଫ୍ଏମ୍ସିଜି ଭଳି ଶିଳ୍ପରେ କାମ କରିଛନ୍ତି।
୨୦୧୦ରେ ନିଆଯାଇଥିବା ଚାକିରି ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି
କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତର ଜଣାଶୁଣା ବହୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କମ୍ପାନିରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି କାମ କରିବା ପରେ ପ୍ରଦୀପଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେ ସେ କେତେ ଦିନ ଏବଂ କେତେ ଦିନ ଏପରି କାମ କରିପାରିବେ । ସେ ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରର ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲେ। ଶେଷରେ ସେ ୨୦୧୦ରେ ଚାକିରି ଛାଡି ଜୈବିକ ଚାଷ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ସେ ଫତେପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ସମୁଦାୟ ୩୦୦ ଏକର ଜମିରେ ଚାଷ ଏବଂ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉଦ୍ୟୋଗ ଏକ ଦୃଢ଼ ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଉପୁଜିଥିବା ସମସ୍ୟା
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ପେରୁ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଦୀପଙ୍କୁ କୁଇନୋଆ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଭାରତୀୟ କୃଷକଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହାକୁ ପରିଚିତ କରାଇବାକୁ ସେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ସେ ଫତେପୁରର ବାହୁଆ ଗାଁରେ ୪ ଜଣ ଚାଷୀଙ୍କ ସହ ମିଶି କୁଇନୋଆ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏଥିରୁ କୁଇନୋଆ ଚାଷର ଲାଭ ପଦାକୁ ଆସିଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ଓ କ୍ରେତା ଖୋଜିବା ସହଜ ନଥିଲା। ତଥାପି ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ସେ ୬ଟି ରାଜ୍ୟର ୪୦ ହଜାର କୃଷକଙ୍କ ସହ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ କୁଇନୋଆ, ଚିଆ ମଞ୍ଜି, ମୂଳା, ମୋରିଙ୍ଗା, ଫ୍ଲାକ୍ସ ଆଦି ଚାଷ କରନ୍ତି ।
ଏବେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି
ପ୍ରଦୀପଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ରଣନୀତି ମୂଳତଃ ଚାଷୀଙ୍କୁ ବିହନ, ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଏବଂ ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା। ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଉତ୍ପାଦ କ୍ରୟ କରି ଏବଂ ନିଜେ ବିକ୍ରୟ ପରିଚାଳନା କରି ବଜାର ପ୍ରବେଶର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରନ୍ତି । ପ୍ରଦୀପଙ୍କ ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ଟିମ୍ କୃଷି ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ କାମ କରୁଛି। ବାର୍ଷିକ ୫,୦୦,୦୦୦ କାରବାର ସହିତ ସେ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏବେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ପାଖାପାଖି ୪.୮ ବିଲିୟନ ରହିଛି। ପ୍ରଦୀପଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୬), ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନବ ଜୈବିକ ଉତ୍ପାଦ ଉତ୍ପାଦନ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୮) ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୈବିକ କୃଷକ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୧) ସମେତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ସେ ଭାରତରେ କୁଇନୋଆ ଚାଷ ଉପରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ଆଖିର ଇଶାରାରେ ଚାଲିବ iPhone, ହାତ ଲଗାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; କେବଳ ଏହି ସେଟିଂକୁ ଅନ୍ କରିବାକୁ ହେବ
